Portal informacyjny
Życie kampusu
Pionierskie badania ze wsparciem NCN
Prof. dr hab. Piotr Wcisło z Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej znalazł się w gronie laureatów konkursu MAESTRO 17 Narodowego Centrum Nauki, który wspiera pionierskie badania kluczowe dla rozwoju nauki. Znamy także wyniki 15. edycji SONATY BIS, w której granty zdobyły trzy badaczki z UMK: dr Marta Sibierska, dr Joanna Walewska-Choptiany oraz dr hab. Katarzyna Siudzińska, prof. UMK.
MAESTRO to flagowy program NCN, w którym finansowane są pionierskie badania prowadzone przez doświadczone naukowczynie i naukowców, w tym interdyscyplinarne, ważne dla rozwoju nauki, wykraczające poza dotychczasowy stan wiedzy oraz takie, których efektem mogą być odkrycia naukowe. W konkursie mogą brać udział badacze co najmniej ze stopniem doktora, posiadający wybitny dorobek, udokumentowany publikacjami w renomowanych czasopismach oraz doświadczeniem w kierowaniu dużymi grantami.
W siedemnastej edycji konkursu MAESTRO do NCN wpłynęły 83 wnioski, z których do finansowania zakwalifikowano siedem o łącznej wartości niemal 26,6 mln zł.
Wśród laureatów znalazł się prof. dr hab. Piotr Wcisło z Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki, którego pięcioletni projekt "Ultradokładna spektroskopia laserowa – testowanie granic teorii kwantowej" otrzyma z NCN finansowanie w wysokości 5 683 980 zł.
Badania przewidują stworzenie układu eksperymentalnego, który łączy w sobie jedne z najnowocześniejszych technologii współczesnej fizyki, takie jak lasery o niezwykłej precyzji, urządzenia pozwalające pułapkować światło zwane wnękami optycznymi oraz ekstremalnie zimne środowiska, które pozwolą badać cząsteczki z dokładnością większą niż kiedykolwiek wcześniej.
U podstaw naszych badań leży głębokie pytanie: Jak dobrze sprawdza się nasze obecne rozumienie fizyki kwantowej, gdy badamy najmniejsze i najprostsze cząsteczki na bardzo wysokim poziomie dokładności? – czytamy w opisie projektu. – Na przykład, cząsteczka wodoru jest najprostszą cząsteczką w przyrodzie, której strukturę można obliczyć z zasad pierwszych teorii kwantowej z niezwykłą dokładnością. Mierząc energię wibracji i rotacji cząsteczki wodoru z niespotykaną dotąd precyzją, możemy bezpośrednio przetestować te przewidywania. Jeśli teoria idealnie zgodzi się z pomiarem przetestujemy fizykę kwantową dla molekuł na niespotykanym dotąd poziomie dokładności. Jeśli nie, może to wskazywać na nową fizykę czekającą na odkrycie.
Więcej informacji o badaniach zespołu prof. Piotra Wcisły
Narodowe Centrum Nauki rozstrzygnęło również konkursu SONATA BIS 15, który pozwala badaczkom i badaczom od 5 do 12 lat po uzyskaniu stopnia doktora na utworzenie własnej, niezależnej grupy badawczej i realizację ambitnych projektów z zakresu badań podstawowych. W budżecie grantu można zaplanować środki na wynagrodzenia dla kierowników i wykonawców projektu, zakup aparatury naukowo-badawczej, urządzeń, oprogramowania, materiałów, sprzętu, usługi obce, wyjazdy, konsultacje i inne koszty niezbędne do realizacji projektów.
Do 15. edycji konkursu wpłynęło 481 wniosków opiewających na ponad 1,3 mld zł. Finansowanie otrzymało 70 projektów o łącznej wartości ponad 223,7 mln zł, w tym trzy projekty badaczek z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu:
Dr Marta Sibierska z Wydziału Humanistycznego otrzyma 1 237 516 zł na realizację projektu pt. RIECS: Rola Indeksów w Wyłaniających się Systemach Komunikacyjnych. Zakłada on przeprowadzenie serii eksperymentów, w których uczestnicy będą musieli komunikować się bez użycia słów. Naukowcy wykorzystają analizę wideo i śledzenie ruchu oparte na sztucznej inteligencji, aby zbadać, czym różnią się indeksy i ikony – jak długo trwają, jak szybkie są, ile zajmują miejsca i które części ciała są w nie zaangażowane. Zdobyta wiedza może przynieść nowe spojrzenie na ewolucję języka oraz sposób, w jaki dzieci uczą się komunikować, oraz zwiększy możliwości projektowania lepszych narzędzi komunikacyjnych w różnych środowiskach – od sal lekcyjnych po wirtualną rzeczywistość.
Dr Joanna Walewska-Choptiany z Wydziału Humanistycznego otrzyma 2 572 406 zł na realizację projektu pt. "Zimnowojenne sprzężenie zwrotne pomiędzy Polskim Radiem i Radiem Wolna Europa w latach 1952-1990". Badania mają na celu ukazanie Polskiego Radia i Radia Wolna Europa jako równorzędnych aktorów w zimnowojennej przestrzeni informacyjnej, którzy uważnie słuchali się nawzajem przez żelazną kurtynę, ponieważ tak zwana "biała propaganda" była jednym z najważniejszych źródeł informacji. W projekcie uwzględnione zostaną dokumenty państwowe regulujące działalność obu instytucji, jednak główny nacisk położony zostanie na momenty, w których działania instytucji odbiegały od odgórnych wytycznych.
Dr hab. Katarzyna Siudzińska, prof. UMK z Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej otrzyma 1 035 170 zł na realizację projektu "Symetryczne pomiary kwantowe: definicja, analiza i zastosowania". Celem badań jest definicja, analiza i konstrukcja operatorów pomiaru (służących do pozyskiwania informacji o stanach kwantowych) o słabszych więzach symetrii, ale analogicznych właściwościach i zastosowaniach. Badaczka we wstępnych wynikach pokazuje, że SIC POVMy i MUBy są szczególnymi przypadkami bardziej ogólnej koncepcji: równolicznych zbiorów wzajemnie nieobciążonych pomiarów symetrycznych, które są informacyjnie kompletne.
Lista rankingowa SONATA BIS 15
Więcej szczegółów o rozstrzygnięciu konkursów
