Badania archeologów z UMK w okolicach Ostrowa Lednickiego 2020 Humanistyka i sztuka

Pod wodami Lednicy

— Redakcja
udostępnij na facebook udostępnij na twitterze udostępnij na linkedin wyślij mailem wydrukuj
Badania archeologów z UMK w okolicach Ostrowa Lednickiego 2020
fot. Hubert Marecki

Militaria z X wieku, fragmenty ceramiki i kości zwierzęcych, a także pozostałości umocnień brzegowych z czasów panowania Mieszka I – to tylko część znalezisk, które przyniosły tegoroczne badania archeologów z UMK w okolicach Ostrowa Lednickiego.

To już kolejny sezon badań prowadzonych w tym miejscu przez naukowców z Centrum Archeologii Podwodnej Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu pod kierownictwem dr. hab. Andrzeja Pydyna, prof. UMK i mgr. Mateusza Popka, w ścisłej współpracy z Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy.

Pierwsze podwodne odkrycia na jeziorze Lednica miały miejsce w latach 50. XX wieku, jednak systematyczne podwodne badania archeologiczne rozpoczęto na początku lat 80. i trwają one do dziś. Prawie 40 lat współpracy Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy zaowocowało spektakularnymi znaleziskami. Przebadano fragmenty mostów prowadzących na Ostrów Lednicki datowanych na czas Mieszka I i Bolesława Chrobrego, odnaleziono kilka łodzi jednopiennych oraz zgromadzono najliczniejszą kolekcję uzbrojenia wczesnośredniowiecznego w Europie Środkowej. Wszystko to było możliwe dzięki badaniom podwodnym.

Od 2017 r. większość prac koncentruje się w rejonie nowo odnalezionych przepraw mostowych, prowadzących z wyspy Ledniczka na zachodni brzeg jeziora. Funkcjonowały tu dwa mosty, pierwszy w X wieku, a drugi na przełomie XIII i XIV wieku. Chronologię tą potwierdzają zarówno odnajdywane zabytki archeologiczne, jak i datowania metodami dendrochronologiczną i radiowęglową. Szczególnie interesująca jest najnowsza data dendrochronologiczna, pochodząca z bardzo dobrze zachowanego pala, która pozwoliła prof. Tomaszowi Ważnemu z UMK określić datę ścięcia drzewa wykorzystanego do budowy mostu na jesień 913 lub zimę 913/914 roku. Chronologia ta sugeruje, że może to być jedna z najstarszych przepraw mostowych Słowian, znanych z terenu ziem polskich. Jednocześnie odkrycie to podkreśla wyjątkowość kompleksu osadniczego rozwijającego się w rejonie Ostrowa Lednickiego we wczesnych okresach formowania się państwa pierwszych Piastów.

Należy przypuszczać, że Ostrów Lednicki był jednym z najważniejszych grodów nie tylko za czasów Mieszka I i Bolesława Chrobrego, ale już za panowania ich ojca i dziada.

Tegoroczny sezon badawczy dostarczył również wielu cennych zabytków, zwłaszcza militariów. Część z nich można datować na X wiek, czyli czasy funkcjonowania starszego z mostów. Wśród najcenniejszych należy wymienić miecz jednoręczny pochodzący z X wieku. Pierwsze analizy sugerują, że na mieczu znajduje się inkrustowany krzyż. Podobnie datować można również dwa topory, z których jeden jest bogato zdobiony. Jeszcze nie wiadomo, czym był inkrustowany - na to pytanie odpowiedź przyniosą specjalistyczne analizy.

Odnalezione przez archeologów bełty do kuszy i groty strzał, datowane na XIII-XIV wiek, należy natomiast powiązać z drugą przeprawą mostową i funkcjonującym na Ledniczce gródkiem stożkowatym, który był siedzibą rycerską, a może również siedzibą kasztelana. Z tego samego okresu pochodzi także topór ze świetnie zachowanym drzewcem oraz głowica miecza z brązu. Taka ilość uzbrojenia, a zwłaszcza groty strzał i bełtów, może sugerować, że na moście odbyła się niejedna potyczka.

Wszystkie zabytki oraz same relikty mostów dokumentowane są w technologii 3D. Dlatego też każdy będzie mógł obejrzeć te przedmioty i pozostałości mostów na platformie Sketchfab.

W sezonie badawczym 2020 otworzono również podwodny wykop archeologiczny w bezpośrednim sąsiedztwie linii brzegowej w niedużej odległości od palatium. Odnaleziono w nim znaczną ilość fragmentów naczyń ceramicznych oraz kości zwierzęcych. Najcenniejsze wydają się jednaj pozostałości umocnień brzegowych, zbudowanych najprawdopodobniej z solidnych belek dębowych. Chronologię jednej z nich udało się już określić metodą dendrochronologiczną. Drzewo do jej produkcji zostało ścięte w 980 roku, czyli w trakcie panowania Mieszka I.

Badania podwodne oraz współpraca Centrum Archeologii Podwodnej z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu i Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy planowane są na kolejne sezony badawcze.

Zasady udostępniania treści

Galeria

udostępnij na facebook udostępnij na twitterze udostępnij na linkedin wyślij mailem wydrukuj

Powiązane artykuły

Historia Mustangu Górnego zapisana w drewnie

Pięć tysięcy lat historii kota domowego w Europie Środkowej


Początki państwa polskiego zapisane w drewnie

Tajemnicza osada pod lupą archeologów


Na stronach internetowych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika są stosowane pliki „cookies” zgodnie z Polityką prywatności.
Ustawienia zaawansowane
Na stronach internetowych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika są stosowane pliki „cookies” zgodnie z Polityką prywatności. Stosowane przez nas ciasteczka służą wyłącznie do poprawienia funkcjonalności strony. Zbierane dane są przetwarzane w sposób zanonimizowany i służą do budowania analiz i statystyk, na podstawie których będziemy mogli dostosować sposób prezentowanych treści do ogólnych potrzeb użytkowników oraz podnosić ich jakość. W tym celu korzystamy z narzędzi Google Analytics, CUX i Facebook Pixel. Poniżej możliwość włączenia/wyłączenia poszczególnych z nich.
  włącz/wyłącz
Google Analitics

Korzystamy z narzędzia analitycznego Google Analytics, które umożliwia zbieranie informacji na temat korzystania ze stron Portalu (wyświetlane podstrony, ścieżki nawigacji pomiędzy stronami, czas korzystania z Portalu)

CUX

Korzystamy z narzędzia analitycznego CUX, które pozwala na rejestrowanie odwiedzin na stronach Portalu.

Facebook Pixel

Korzystamy z narzędzia marketingowego Facebook Pixel, które umożliwia gromadzenie informacji na temat korzystania z Portalu w zakresie przeglądanych stron.