(Neo)sarmatyzm w kulturze polskiej po 1989

Katedra Antropologii Literatury i Nowych Mediów oraz Katedra Kulturoznawstwa WH UMK zapraszają na konferencję "(Neo)sarmatyzm w kulturze polskiej po 1989 roku", która odbędzie się 22-23 września w Toruniu. 

Neosarmatyzm, czyli nawiązywanie do kultury i tradycji sarmackiej w literaturze, kulturze i życiu społecznym po 1989 roku, jest charakterystyczny dla wszystkich etapów nowoczesnej kultury polskiej, która od drugiej połowy XVIII wieku rozwija się w sytuacji niemal ciągłej zależności polityczno-kulturowej, stąd też niemal zawsze staje się próbą "odzyskiwania dziedzictwa" utraconego lub przywłaszczonego przez rozmaicie pojmowanego opresora. Po 1989 roku neosarmatyzm kształtuje się w relacji do dwóch „wielkich Innych”: wobec oficjalnej kultury PRL-u, która jako „postkomunizm” wciąż wiedzie swój (teraz już widmowy) żywot; oraz wobec zachodniej kultury liberalnej, w obręb której społeczeństwo polskie wchodzi po przełomie ustrojowym. Dopiero w XXI wieku pojawiają się niebinarne ujęcia wskazujące na osmotyczny związek między (neo)sarmatyzmem a nowoczesnością.

W programie przewidziano panele poświęcone definicjom (neo)sarmatyzmu oraz jego roli we współczesnej kulturze, rozważania o poezji neosarmackiej, o obecności sarmatyzmu w sztuce, edukacji polonistycznej, historiografii, a nawet we współczesnym marketingu. Nie zabraknie także popkulturowych odsłon neosarmatyzmu: powieści wydawanych w okresie PRL-u, gier bitewnych studia Wargamer oraz współczesnej fantastyki i literatury romansowej, w której szlachcianki uwodzą chłopów. Ponadto uczestnicy konferencji zastanowią się, czy serialowi Ferdynand Kiepski ("Świat według Kiepskich") i Darek Wasiak ("The Office PL") są sarmatami, w jaki sposób neosarmatyzm stanowi odpowiedź na kryzys demitologizacji w Europie Środkowej oraz czy istnieje coś takiego jak "zwrot sarmacki".

W programie są także dwa wykłady gościnne:

• Mateusz Wyżga – "Ludowa historia szlachty? O przenikalności międzystanowej społeczeństwa staropolskiego" (22 września, 17.00);
• Maciej Parkitny – "Sarmatyzm, sarmatyzmy. Kłopoty z pojęciem" (23 września, 10.00).

Organizatorami konferencji są dr hab. Paweł Bohuszewicz, prof. UMK i dr Aldona Kobus z Wydziału Humanistycznego.