Życie kampusu [2026-02-25]

Minister na UMK

— Redakcja

Rozmowy o przyszłości programu IDUB 2.0, wsparciu kluczowej infrastruktury badawczej oraz budżecie nauki zdominowały wizytę ministra nauki i szkolnictwa wyższego dr. inż. Marcina Kulaska na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika. Podczas spotkań z władzami uczelni, a następnie z przedstawicielami i przedstawicielkami studentów oraz doktorantów, poruszono również kwestie podziału środków z funduszu stypendialnego, nowelizacji Ustawy 2.0 oraz zwiększenia liczby miejsc w domach studenckich. 

Minister Marcin Kulasek odwiedził Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu 23 lutego. Szef resortu nauki i szkolnictwa wyższego spotkał się z władzami UMK, w tym z JM Rektorem prof. dr. hab. Andrzejem Tretynem i zespołem rektorskim. Spotkanie miało charakter roboczy i strategiczny – omówiono dotychczasowe efekty realizacji programu "Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza", wyzwania związane z kolejną edycją konkursu oraz potrzebę stabilnych, długofalowych mechanizmów finansowania badań i rozwoju infrastruktury naukowej, stanowiących o naszej przewadze badawczej. Prorektor ds. nauki dr hab. Adam Kola, prof. UMK podkreślił znaczenie programu IDUB dla transformacji UMK – zwłaszcza w wymiarze umiędzynarodowienia badań – oraz konieczność utrzymania tego instrumentu wsparcia dla dalszego rozwoju jedynej w Polsce uczelni badawczej zlokalizowanej poza obszarem metropolitalnym.

Minister Marcin Kulasek odwiedził również infrastrukturę badawczą uniwersytetu. Badania prowadzone w Instytucie Studiów Zaawansowanych – Interdyscyplinarnym Centrum Nowoczesnych Technologii oraz w Instytucie Fizyki i Krajowym Laboratorium FAMO zostały zaprezentowane podczas wizyty w laboratoriach. Prof. dr hab. Piotr Wcisło z Wydziału Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej przedstawił zaawansowane układy eksperymentalne służące testowaniu teorii kwantowej dla molekuł, w tym nowo budowany – w ramach grantu ERC – system do pułapkowania cząsteczek H₂. Zaprezentowano również jedyny w Polsce system optycznych zegarów atomowych wykorzystywanych w badaniach nad ciemną materią oraz pionierskie prace nad konstrukcją nowej generacji zegarów optycznych opartych na zjawisku nadpromienistości. Wizyta jednoznacznie pokazała, jak kluczowe dla utrzymania światowego poziomu badań jest konsekwentne wsparcie unikalnej infrastruktury badawczej, stanowiącej fundament projektów o najwyższej międzynarodowej randze.

Szczególne miejsce w programie wizyty minister przewidział na spotkanie ze społecznością studencką i doktorancką. Dla osób studiujących i realizujących doktoraty na UMK była to niepowtarzalna okazja, by w bezpośredniej rozmowie zasygnalizować najważniejsze z ich perspektywy kwestie związane ze studiowaniem, a także dopytać o planowane w resorcie rozwiązania, m.in. dotyczące dostępności miejsc w domach studenckich czy podziału środków z funduszu stypendialnego.

Jestem tu po to, by usłyszeć, jak wam się studiuje i dowiedzieć się, czy są jakieś problemy, w których rozwiązaniu mogłoby pomóc ministerstwo – rozpoczął dyskusję ze studentami minister Marcin Kulasek. – To dobry moment, bo jesteśmy w trakcie prac nad nowelizacją Ustawy 2.0 ministra Gowina, która po ośmiu latach od wprowadzenia i wobec zmieniającego się świata wymaga poprawek. W pierwszej kolejności będziemy zmieniać rzeczy potrzebne do ewaluacji, a do końca kadencji planujemy kolejne kroki, m.in. przywrócenie większej funkcji kontrolnej senatom uczelni.

Wątkiem, który jako pierwszy został poruszony przez osoby studiujące, była kwestia podziału środków z funduszu stypendialnego. 

Ważnym tematem były rosnące koszty utrzymania i opłaty za miejsce w akademiku, które – jak sygnalizowali studenci – w większych polskich miastach przekraczają 1000 zł. – Czy wobec mroźnej zimy i długiego sezonu grzewczego uczelnia może liczyć na jakieś wsparcie z ministerstwa, inne niż dofinansowanie inwestycji i remontów? – dopytywano, wskazując, że wyższe koszty ogrzewania i energii mogą skutkować podniesieniem opłat w domach studenckich.

Jak zauważyła dr hab. Monika Wałachowska, prof. UMK, prorektorska ds. studenckich i kształcenia, w grudniu uczelnia zapłaciła o 40 proc. więcej za ogrzewanie w akademikach niż w listopadzie. Koszty energii elektrycznej wzrosły w tym czasie o 30 proc. – To jest dodatkowy milion złotych w skali jednego miesiąca – mówiła prof. Wałachowska. – Prosimy wziąć to pod uwagę, bo zaczynamy mierzyć się z tym, że po pełnym sezonie grzewczym będziemy pod kreską.

Minister przypomniał o uruchomionym niedawno rządowym programie dofinansowania budowy i modernizacji domów studenckich – dzięki 400 mln zł z Fundusz Dopłat może powstać nawet 2500 dodatkowych miejsc w akademikach.

Liczymy na to, że to ureguluje trochę sytuację w domach studenckich, ale także ceny najmu na rynku komercyjnym – dodał Marcin Kulasek. – To program rozpisany na lata i będzie kontynuowany.

Wśród postulatów zgłaszanych przez osoby uczestniczące w spotkaniu pojawiła się m.in. prośba o rozszerzenie możliwości odbycia stażu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, co jest często niezbędnym krokiem dla absolwentów planujących karierę w dyplomacji i polityce międzynarodowej. Jak poinformował minister, takie rozwiązanie jest już wdrażane – co więcej obejmie nie tylko MSZ, ale także pozostałe resorty, jak również inne instytucje, w których realizowana jest służba publiczna.

Dobra wiadomość czekała również na tych, którzy dopytywali o ewentualne stypendia dla studentów mało popularnych, ale kluczowych dla gospodarki i przemysłu kierunków, co służyłoby zwiększeniu liczby specjalistów w strategicznych dla rozwoju państwa dziedzinach. – Wraz z Narodowym Centrum Badań i Rozwoju pracujemy nad programem analogicznym do tzw. kierunków zamawianych, ale pozbawionym wad poprzednika – zapowiedział Marcin Kulasek.

Minister zadeklarował również, że w ciągu najbliższych pięciu lat Polska dogoni unijną średnią, jeśli chodzi o nakłady państwa na badania i rozwój, a jednym z najważniejszych wyzwań dla polskiej nauki jest skuteczne aplikowanie o europejskie granty na realizację projektów badawczych.