Portal informacyjny
Humanistyka i sztuka
W finale Nagrody im. Kotarbińskiego
Publikacja "Z czułością i wspólnie. Feminizm na XXI wiek" autorstwa dr hab. Aleksandry Derry, prof. UMK z Wydziału Filozofii i Nauk Społecznych znalazła się w finałowej piątce tytułów nominowanych do XII edycji Nagrody im. Prof. Tadeusza Kotarbińskiego dla najlepszej humanistycznej książki roku.
Nagroda im. Pierwszego Rektora Uniwersytetu Łódzkiego Profesora Tadeusza Kotarbińskiego to prestiżowe, ogólnopolskie wyróżnienie przyznawane za wybitną publikację zakresu nauk humanistycznych. Konkurs ma na celu promocję badań naukowych, książek o tematyce humanistycznej oraz podkreślenie znaczenia humanistyki we współczesnym świecie. Nagrodę ustanowiono w 2015 r. z okazji 70-lecia Uniwersytetu Łódzkiego. Jej patron – prof. Tadeusz Kotarbiński był wybitnym filozofem, logikiem, etykiem, twórcą koncepcji reizmu, a także pierwszym rektorem UŁ.
Do tegorocznej edycji zgłoszono 81 publikacji, spośród których Kapituła Nagrody wyłoniła pięć książek zakwalifikowanych do finału:
- "Kalendarium życia i twórczości Zbigniewa Herberta 1924-1998, t. I: 1924-1969 - II:1970-1998", dr Henryk Citko,
- "Z czułością i wspólnie. Feminizm na XXI wiek", dr hab. Aleksandra Derra, prof. UMK,
- "Karpaty. Opowieść o pewnych górach", prof. Maciej Janowski,
- "Temida z charakterem. Filozoficznoprawny przewodnik po cnotach sędziowskich", dr hab. Tomasz Widłak, prof. UG,
- "Socjologia cyfrowa. O uspołecznieniu technologii i technologiach uspołecznienia", dr hab. Renata Włoch, prof. ucz.
fot. Uniwersytet Łódzki
Książka "Z czułością i wspólnie. Feminizm na XXI wiek" wpisuje się w obszar historii idei i filozofii społecznej, ale nie ogranicza się do przedstawienia i uporządkowania współczesnych debat feministycznych. Jej ważnym celem jest namysł nad tym, jakiego feminizmu potrzebujemy dzisiaj – w świecie, w którym nakładają się na siebie kryzys demokracji, katastrofa klimatyczna, kryzys migracyjny czy kryzys wiedzy i zaufania do niej. Odpowiedzią na te wyzwania jest rozwijana w książce koncepcja feminizmu "nowych sojuszy": otwartego, relacyjnego i opartego na solidarności, który pozwala myśleć o równości i godności szerzej niż wyłącznie przez pryzmat doświadczeń kobiet. Feminizm zostaje tu pokazany nie jako perspektywa dotycząca jednej grupy czy jednego rodzaju nierówności, ale jako sposób krytycznego myślenia o współczesnym świecie i zachodzących w nim przemianach. Autorka sięga zarówno do klasycznych, jak i najnowszych teorii feministycznych, pokazując jednocześnie, w jaki sposób można wykorzystać je do mierzenia się z dzisiejszymi problemami społecznymi i politycznymi. Szczególne znaczenie mają przy tym kategorie czułości, współodpowiedzialności, relacyjności i solidarności. Książka proponuje więc feminizm, który nie tylko diagnozuje nierówności i mechanizmy wykluczenia, ale także szuka możliwości budowania porozumienia ponad utrwalonymi podziałami oraz tworzenia bardziej sprawiedliwych form wspólnego życia. Publikacja ukazała się nakładem wydawnictwa PWN.
Zwycięzcę konkursu poznamy 22 listopada 2026 r. podczas uroczystej gali w Filharmonii Łódzkiej. Laureat otrzyma 70 tys. zł.
Dr hab. Aleksandra Derra, prof. UMK – filozofka, tłumaczka i filolożka. Profesorka Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu (UMK), pracuje w Katedrze Filozofii Praktycznej Instytutu Filozofii UMK. Naukowo zajmuje się relacjami miedzy społeczeństwem, nauką i technologią, stereotypami płciowymi w nauce oraz teoriami feministycznymi. Autorka książek: Filozofia, nauka, feminizm. Wybór Tekstów; Kobiety (w) nauce. Problem płci we współczesnej filozofii nauki i w praktyce badawczej; współredaktorka Women, University and History in Central Europe. The Herstory of Nicolaus Copernicus University; Polish Science and Technology Studies in the New Millennium; Teorie feministyczne: tradycje i perspektywy; Niewidzia(l)ne. Kobiety i historia Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Przełożyła i opracowała książki: Jestem listotą (wywiad z Donną Haraway); Cordelia Fine, Urojenia płciowe. Jak dzięki naszym umysłom społeczeństwu i neuroseksizmowi powstają różnice między kobietami a mężczyznami; Rosi Braidotti, Podmioty nomadyczne. Ucieleśnienie i różnica seksualna w feminizmie współczesnym. Odbyła staże naukowe miedzy innymi na Uniwersytecie w Lejdzie w Holandii, w Centre for Gender and Women's Studies na Trinity College w Dublinie w Irlandii czy w Centre for Humanities na Uniwersytecie w Utrechcie w Holandii. Od listopada 2020 roku Pełnomocniczka Rektora UMK ds. równego traktowania zaangażowana w kształtowanie polityki naukowej promującej otwartość, równość i różnorodność.
