Portal informacyjny
Życie kampusu
Laury dla wybitnych
19 lutego podczas Święta Uniwersytetu wręczone zostały szczególne uniwersyteckie wyróżnienia: Convallaria Coperniacana i Laurus Aesculapii. Dr Cecylia Iwaniszewska i prof. dr hab. Ryszard Oliński otrzymali je za wybitny wkład w rozwój nauki i naszej uczelni.
Convallaria Coperniacana i Laurus Aesculapii to dwa szczególne wyróżnienia przyznawane przez Senat Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu osobom, które w wyjątkowy sposób zasłużyły się dla rozwoju uczelni – zarówno w aspekcie naukowym, jak i organizacyjnym.
Pierwsze z nich ustanowiono w 2004 r., a pomysłodawczynią nazwy, nawiązującej do konwalii trzymanej w ręku przez Mikołaja Kopernika na kilku portretach, była… tegoroczna laureatka dr Cecylia Iwaniszewska. Pierwsza absolwentka astronomii na UMK, wieloletnia pracowniczka Obserwatorium Astronomicznego, działaczka społeczna i popularyzatorka nauki została doceniona za wybitny wkład w rozwój toruńskiej astronomii i jej promocję na arenie światowej oraz za zasługi dla UMK. Nagrodę w imieniu dr Iwaniszewskiej odebrał jej syn prof. Jan Iwaniszewski.
Wyróżnienie Laurus Aesculapii, ustanowione w 2024 r. w 40. rocznicę powstania Akademii Medycznej w Bydgoszczy i 20. rocznicę jej połączenia z Uniwersytetem Mikołaja Kopernika w Toruniu, w tym roku trafiło do prof. dr. hab. Ryszarda Olińskiego.
fot. Mikołaj Kuras
To jeden z organizatorów Wydziału Farmaceutycznego Akademii Medycznej w Bydgoszczy, twórca Katedry Biochemii Klinicznej, w latach 1991-1996 prorektor ds. nauki i współpracy z zagranicą AM, a od 2012 do 2016 – pełnomocnik rektora ds. nauki i współpracy z zagranicą. Prof. Oliński w swojej pracy naukowej zajmuje się przede wszystkim patogenezą nowotworów oraz wykorzystaniem metod biologii molekularnej, genomiki i proteomiki do ich wczesnego wykrywania, a także rozwojem nowych metod terapii nowotworów złośliwych. Wyróżnienie otrzymał za wybitny wkład w rozwój i popularyzację osiągnięć Collegium Medicum UMK oraz całokształt dorobku naukowego, dydaktycznego i organizacyjnego.
Dr Cecylia Iwaniszewska z domu Łubieńska, urodziła się 24 listopada 1928 r. w Warszawie. Jest absolwentką Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika Bydgoszczy. W grudniu 1945 r. rozpoczęła studia na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu na kierunku matematyka. Astronomią zainteresowała się pod wpływem prof. Wilhelminy Iwanowskiej. Studia ukończyła jako pierwszy absolwent kierunku astronomia. Już na trzecim roku studiów rozpoczęła pracę w Katedrze Astrofizyki jako zastępca asystenta. Aktywnie uczestniczyła w powstawaniu Obserwatorium Astronomicznego w Piwnicach, biorąc udział w instalacji pierwszego teleskopu w Obserwatorium – astrografu Drapera. Obserwacje prowadzone przy użyciu teleskopu stały się podstawą obronionej przez nią w listopadzie 1959 r. pracy doktorskiej napisanej pod kierunkiem prof. Wilhelminy Iwanowskiej. Był to drugi doktorat z astronomii na UMK.
Po obronie doktoratu pracowała na etacie adiunkta, a następnie starszego wykładowcy. Na przełomie lat 60. i 70. była bardzo aktywna w przygotowaniach obchodów 500. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika; wygłosiła szereg odczytów, opublikowała książkę i wiele artykułów, redagowała pozycje innych autorów. Uczestniczyła także w organizacji nadzwyczajnego Kongresu Międzynarodowej Unii Astronomicznej w Toruniu w 1973 r. W latach 1980-1984 pełniła funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Astronomii. Na emeryturę przeszła w 1989 r., ale aż do roku 2007 r. prowadziła zajęcia dydaktyczne.
Główne zainteresowania badawcze dr Cecylii Iwaniszewskiej dotyczyły astrofizyki i astronomii gwiazdowej, później historii astronomii i kultury oraz nauczania astronomii. Opublikowała 15 prac naukowych w anglojęzycznych czasopismach specjalistycznych, ponad 150 artykułów popularnonaukowych i sprawozdań w językach polskim, francuskim, angielskim, hiszpańskim i czeskim. Jako redaktor, autor lub współautor wydała 5 pozycji książkowych. Odbyła kilka dłuższych wizyt na uniwersytetach zagranicznych (Strasburg, Hyderabad) i wiele krótszych wyjazdów na konferencje i wykłady (NRD, Czechosłowacja, Dania, Francja, Hiszpania, Meksyk, Niemcy, USA, Wielka Brytania, Włochy, Niemcy). Od 1958 r. należy do Międzynarodowej Unii Astronomicznej, w której przede wszystkim bardzo aktywnie uczestniczyła w pracach Komisji Nauczania Astronomii (w latach 1985-1988 była jej prezydentem).
Dr Cecylia Iwaniszewska działała aktywnie w wielu organizacjach i stowarzyszeniach. Należy do Polskiego Towarzystwa Astronomicznego (od 2023 r. jest jego Członkiem Honorowym), Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii, Towarzystwa Naukowego w Toruniu (od 2024 r. jako Członek Honorowy), Towarzystwa Miłośników Torunia, Klubu Inteligencji Katolickiej (w latach 1994-2017 pełniła funkcję jego prezesa) oraz Stowarzyszenia Absolwentów UMK (w 2010 r. została jego pierwszym Członkiem Honorowym).
Dr Iwaniszewska była wielokrotnie nagradzana przez władze UMK, w tym Medalem "Za zasługi położone dla rozwoju Uczelni". Jest laureatką licznych państwowych i samorządowych nagród i wyróżnień. Najważniejsze z nich to Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Krzyż Zasługi, Medal Komisji Edukacji Narodowej, Odznaka Zasłużony Działacz Kultury, srebrny i złoty medal "Unitas Durat Palatinatus Cuiaviano-Pomeraniensis" Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Honorowy Medal "Za Zasługi dla Miasta Torunia" na Wstędze od Rady Miasta Torunia, Medal Honorowy Prezydenta Miasta Torunia "Thorunium", a także Nagroda Prezydenta Miasta Torunia w kategorii Ochrona Dziedzictwa Narodowego.
Cecylia Iwaniszewska ma dwóch synów, czworo wnuków i troje prawnuków.
Prof. dr hab. Ryszard Oliński od 1988 roku zatrudniony jest w Katedrze Biochemii Klinicznej Wydziału Farmaceutycznego Collegium Medicum im. Ludwika Rydygiera. Był jednym z organizatorów Wydziału Farmaceutycznego Akademii Medycznej w Bydgoszczy. Tworzył i organizował od podstaw Katedrę Biochemii Klinicznej.
W latach 1991-1996 był prorektorem ds. nauki i współpracy z zagranicą Akademii Medycznej im. L. Rydygiera w Bydgoszczy, a od 2012 do 2016 roku pełnił funkcję pełnomocnika rektora UMK ds. nauki i współpracy z zagranicą.
Zainteresowania i dorobek naukowy Profesora dotyczą patogenezy nowotworów oraz wykorzystania metod biologii molekularnej, genomiki i proteomiki do ich wczesnego wykrywania, a także rozwoju nowych metod terapii nowotworów złośliwych. W szczególności zajmował się znaczeniem wolnych rodników tlenowych w rozwoju i patogenezie chorób nowotworowych i układu krążenia, oceną zmian aktywności enzymów antyoksydacyjnych i uszkodzeń zasad azotowych w DNA komórkowym, analizą produktów naprawy DNA i analizą witamin o znaczeniu antyoksydacyjnym oraz weryfikacją zasad technologii wytwarzania i wykorzystywania żywności bogatej w naturalne antyoksydanty pod względem jej działania prozdrowotnego. W ostatnich latach w nurcie jego zainteresowań znalazły się procesy metylacji i aktywnej demetylacji DNA oraz znaczenie tych procesów w patogenezie chorób człowieka.
Profesor Ryszard Oliński przez wiele lat kierował zespołem prowadzącym badania nad udziałem oksydacyjnych uszkodzeń DNA w procesach nowotworzenia i innych chorobach człowieka. Zespół jako pierwszy wykazał, że w tkankach nowotworowych występuje znacznie
więcej oksydacyjnych uszkodzeń DNA niż w tkankach prawidłowych (FEBS Lett. 1992 i 1994).
Dzisiaj jest to powszechnie akceptowany fakt, potwierdzony ponad 8 tysiącami cytowań artykułów naukowych, których Pan Profesor jest współautorem.
Ryszard Oliński uczestniczył w realizacji licznych grantów, w tym międzynarodowych; dwóch w ramach Polsko-Amerykańskiego Funduszu im. M. Skłodowskiej-Curie, trzech finansowanych przez Unię Europejską oraz ponad 20 finansowanych przez KB, MNiSW i NCN. Jest autorem wielu publikacji o dużym współczynniku oddziaływania i dużej cytowalności.
Profesor Oliński został kilkukrotnie wyróżniony indywidualną nagrodą Ministra Zdrowia przyznaną "za wybitne osiągnięcia naukowe", dwukrotnie otrzymał Nagrodę Zespołu Nauk Medycznych PAN, jest ponadto laureatem subsydium profesorskiego FNP z zakresu nauk medycznych.
Był promotorem kilkunastu doktoratów. Trzech doktorantów uzyskało stypendium FNP w programie Start. W kierowanej przez Niego Katedrze stopień doktora habilitowanego uzyskało sześciu pracowników.
