Portal informacyjny
Nauki społeczne
Toruń oczami mieszkańców
Toruń jest miastem kompaktowym, zielonym i przyjemnym do życia, jednak z ograniczonym potencjałem ekonomicznym, rynkiem pracy i zakorkowanym – wynika z "Barometru Toruńskiego", badania przeprowadzonego przez socjologów z UMK we współpracy z Urzędem Miasta.
"Barometr Toruński" jest wynikiem wspólnego zaangażowania naukowców związanych z Instytutem Socjologii na Wydziale Filozofii i Nauk Społecznych UMK: dr. hab. Wojciecha Goszczyńskiego, prof. UMK, mgr Joanny Suchomskiej i mgr Joanny Stankowskiej, pracowników Urzędu Miasta Torunia oraz mieszkańców, którzy zgodzili się na udział w badaniu.
Badanie nastrojów
Naszym założeniem było uwzględnienie wielu perspektyw składających się na szeroki obraz warunków życia w Toruniu. Barometr był planowany i przygotowywany tak, by umożliwić rzetelną i trafną diagnozę. Określenie mocnych i słabych stron miasta należy uznać za pierwszy krok w wyznaczeniu tych obszarów, które wymagają dalszego rozwoju i interwencji – mówi dr hab. Wojciech Goszczyński, prof. UMK.
– Nie można budować dobrego miasta bez wiedzy o tym, co myślą o nim jego mieszkańcy – mówi Paweł Gulewski, prezydent Torunia. – Aby podejmować najlepsze decyzje, musimy patrzeć na potrzeby wszystkich Torunian – także tych, którzy na co dzień niechętnie uczestniczą w dyskusji o mieście. Taką perspektywę daje nam właśnie "Barometr Toruński" – unikalne badanie pokazujące, jak mieszkańcy oceniają jakość życia.
Prezydent miasta podkreśla także, że badanie naszych socjologów wpisuje się w wizję Torunia, który wspiera współpracę samorządu ze środowiskiem Uniwersytetu. Jednocześnie jest ważnym narzędziem planowania miejskich polityk – zarówno tych dotyczących działań bieżących, jak i długofalowych i podejmowania decyzji budżetowych.
Żywa tkanka miejska
Badanie rozpoczęto w sierpniu 2025 r. Miało formę bezpośredniego wywiadu kwestionariuszowego z dorosłymi mieszkankami i mieszkańcami (przy kontroli płci, wieku i wykształcenia – tak, by próba jak najwierniej odzwierciedlała populację Torunia), przeprowadzonego w ich domach. Ankietowani odpowiadali na 52 pytania z dziewięciu obszarów funkcjonowania miasta: przestrzeni i terenów zielonych, czystości i gospodarki komunalnej, dróg i przemieszczania się, transportu miejskiego, sportu i rekreacji, kultury, rozwoju i perspektyw zawodowych, komunikacji z samorządem i partycypacji społecznej oraz ogólnej jakości życia. Rozmowa trwała ok. 40 minut.
To bardzo ciekawe dla nas, socjologów, badania, ponieważ rzadko mamy możliwość pracy na żywej tkance miejskiej. Zależało nam na spotkaniu, na bezpośredniej rozmowie z mieszkańcami i mieszkankami, by poznać ich perspektywę – tłumaczy prof. Goszczyński. – Przeprowadziliśmy w sumie 420 wywiadów w czterech okręgach, na które podzieliliśmy miasto. Udało nam się zdiagnozować obszary, które wymagają dalszej interwencji i mocne strony Torunia. Badani najlepiej ocenili funkcjonowanie miasta w obszarze kultury, komunikacji miejskiej, przestrzeni publicznej i terenów zieleni. Najsłabiej oceniona została ogólna jakość życia, rozwój miasta oraz infrastruktura drogowa.
Plusy i minusy Torunia
– Dzięki badaniu mamy fascynujący raport przedstawiający Toruń widziany oczami mieszkańców: młodszych i starszych, z centrum i z bardziej oddalonych osiedli, zamożniejszych i mniej zamożnych, rodziców i osób żyjących samotnie. Dzięki niemu widzimy obraz miasta, które tworzymy wspólnie – wyjaśnia dr Patryk Wawrzyński, dyrektor biura dialogu i innowacji miejskich.
PEŁNY RAPORT Z "BAROMETRU TORUŃSKIEGO" DOSTĘPNY TUTAJ
Szczególną troskę Torunianek i Torunian budzi dostępność i jakość terenów zielonych. Największe wyzwania występują we wschodniej części miasta, a także na północy. Na osiedlach mieszkańcy oczekują widocznej poprawy czystości, przy czym najsilniejszy głos o potrzebie zmian płynie z lewobrzeżnej części Torunia. Ważnym problemem jest jakość dróg, zwłaszcza w rozbudowujących się częściach miasta. W raporcie pojawiają się także uwagi dotyczące wpływu remontów na codzienne przemieszczanie się oraz potrzeby lepszej informacji o utrudnieniach. Dla wielu rodziców i osób pracujących kluczowy jest indywidualny transport samochodowy – tylko około jedna czwarta mieszkańców regularnie korzysta z komunikacji publicznej. Pasażerowie oceniają ją generalnie pozytywnie, ale zgłaszają braki w częstotliwości kursów i punktualności, z wyraźnymi postulatami zwiększenia częstotliwości tramwajów na Bydgoskim Przedmieściu.
W obszarze sportu i rekreacji niepokoi fakt, że niemal dwie trzecie mieszkańców nie uprawia regularnie aktywności fizycznej, a przepełnienie popularnych obiektów stanowi istotną barierę. Dostęp do kultury natomiast oceniany jest relatywnie dobrze – z oferty korzysta około dwie trzecie Torunian i Torunianek. Badani wskazują jednak na potrzebę rozproszenia wydarzeń poza starówkę, na której ma się kumulować większość z nich.
W zakresie rozwoju i rynku pracy Toruń jest postrzegany jako mniej atrakcyjny zawodowo dla osób przybyłych z innych regionów, a nadmierne skupienie na turystyce może ograniczać perspektywy zawodowe. Co ciekawe, badanie ujawnia dużą rezerwę w sferze partycypacji społecznej. Mniej niż jeden na dziesięciu mieszkańców uczestniczy w konsultacjach społecznych, a niespełna jedna czwarta korzysta z budżetu obywatelskiego oraz wskazuje na większe trudności w załatwianiu spraw urzędowych wśród mieszkańców lewobrzeża. Do najważniejszych wyzwań związanych z jakością życia należą rosnące koszty utrzymania i ograniczona dostępność mieszkań w przystępnych cenach. Problemem pozostaje także dostęp do lekarzy specjalistów, gdzie możliwości samorządu są ograniczone, a niższe oceny wsparcia sąsiedzkiego sugerują konieczność działań wzmacniających integrację lokalnej wspólnoty.
Pomiary cykliczne
To pierwsza edycja "Barometru Toruńskiego" – podobne badanie ma się odbywać każdego roku, by baza wiedzy o mieście dostarczona przez jego mieszkanki i mieszkańców była coraz większa i jak najbardziej aktualna.
Otrzymaliśmy raport, który opowiada o naszym mieście z perspektywy codziennego doświadczenia mieszkańców – to cenna mapa potrzeb i oczekiwań – podkreśla prezydent Paweł Gulewski. – Barometr będzie dokumentem, na podstawie którego i w oparciu o który będziemy projektować polityki miejskie. Wnioski z tego badania pomogą nam lepiej planować budżet, inwestycje oraz bieżące działania, a także szybciej reagować tam, gdzie oczekiwana jest natychmiastowa poprawa.
